Chủ nhật, Ngày: 17/01/2021

Giới thiệu cuốn sách: “Định đô Thăng Long - Tầm nhìn thiên niên kỷ”

31/12/2020 Cỡ chữ: A-   A+  In bài viết

Biên soạn: Gs.Ts Nguyễn Quang Ngọc (chủ biên)
Nxb. Hà Nội
Năm 2020, 299 trang
Ký hiệu sách: DC004118, HVL4018, M169663, M169664, PM049811, VL003555, VL54689 
 

Nhân dịp kỷ niệm 1010 năm sự kiện Lý Thái Tổ định đô Thăng Long, cuốn sách “Định đô Thăng Long - Tầm nhìn Thiên niên kỷ” do GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc (chủ biên) cùng các giáo sư, tiến sĩ: Phùng Hữu Phú, Nguyễn Văn Khánh, Hoàng Anh Tuấn, Nguyễn Thừa Hỷ, Tống Trung Tín, Đinh Quang Hải, Nguyễn Văn Phong, Vũ Văn Quân, Bùi Văn Tuấn… biên soạn đã được ra mắt bạn đọc.

Đây là thành quả được đúc rút từ những kết quả nghiên cứu 10 năm trước và cập nhật những thành tựu nghiên cứu mới trong 10 năm gần đây. Sách do Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội chỉ đạo thực hiện, Nhà xuất bản Hà Nội phát hành năm 2020.

Cuốn sách được chia ra thành 10 chương, trình bày tổng quát sự kiện định đô Thăng Long và diện mạo của Thăng Long - Hà Nội từ thời Lý, Trần, Lê cho đến thời đại Hồ Chí Minh khi Hà Nội trở thành Thủ đô nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- Chương I: Lý Thái Tổ và công cuộc định đô Thăng Long khái quát việc Lý Thái Tổ sáng lập ra Vương triều Lý mở ra một thời kỳ phục hưng toàn diện của đất nước, thi hành các chính chính sách đối nội, đối ngoại vừa phù hợp với yêu cầu xây dựng đất nước trước mắt, vừa “làm kế cho con cháu muôn vạn đời”. Quyết định dời đô của Lý Thái Tổ là sự kiện trọng đại, đặt cơ sở nền tảng cho toàn bộ quá trình phát triển vượt bậc của Vương triều Lý, của quốc gia Đại Việt, mở ra một kỷ nguyên huy hoàng của lịch sử Việt Nam.

- Chương II: Kinh đô Thăng Long thời Lý mô tả diện mạo Kinh thành Thăng Long thời Lý gồm 3 vòng thành, trong đó Cấm thành và Long thành ở bên trong là trung tâm đầu não của vương triều. Đây là tập hợp của hàng trăm những kiến trúc cung điện, đền đài, chùa tháp hoành tráng, bề thế và lộng lẫy, chủ yếu là các kiến trúc Phật giáo và các kiến trúc mang phong cách Phật giáo. Tại đây quan hệ cung đình - dân gian, quan hệ thành thị - nông thôn, quan hệ kinh tế - văn hóa diễn ra thường xuyên và mạnh mẽ, làm cho Thăng Long nhanh chóng trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lớn nhất, nâng đô thị Thăng Long lên thành đô thị tiêu biểu về mọi lĩnh vực của quốc gia Đại Việt.

- Chương III: Kinh đô Thăng Long thời Trần tập trung làm rõ việc vương triều Trần thành lập, quy hoạch, xây dựng và tổ chức quản lý kinh đô Thăng Long; diện mạo đời sống kinh tế, văn hoá đô thị Thăng Long thời Trần. Phần này có mở rộng trình bày thêm cả Đông Đô - Đông Quan thời Hồ và thời Minh thuộc.

- Chương IV: Đông Kinh thời Lê sơ làm rõ quy hoạch Kinh đô Thăng Long thời Lê sơ như là một mô hình tương đối phổ biến ở các quốc gia Đông Á. Qua mô tả khu vực phố phường và khu vực dân cư, có thể khẳng định, dưới thời Lê sơ, Thăng Long tiếp tục có sức hút mạnh mẽ những cư dân “tứ chiếng” về tụ cư, sản xuất, buôn bán và học tập… tạo nên một đô thị phát triển rực rỡ về nhiều mặt.

- Chương V: Kinh đô Thăng Long thời Vua Lê - Chúa Trịnh, nội dung làm rõ Thăng Long - Kẻ Chợ thời vua Lê - chúa Trịnh, tiếp sau là Bắc Thành thời Tây Sơn là khoảng thời gian hơn hai thế kỷ đầy biến động và nghịch lý trong giai đoạn cuối cùng của một đô thị chuyển đổi từ vị thế kinh thành Đại Việt sang một thủ phủ miền.

- Chương VI: Thăng Long - Hà Nội thời Nguyễn khẳng định Thăng Long - Hà Nội đến thời Nguyễn đã trải qua gần tám trăm năm đóng vai trò kinh đô của quốc gia Đại Việt. Đến thời Nguyễn kinh đô được chuyển vào Phú Xuân - Huế nhưng ba mươi năm đầu thế kỷ XIX, Thăng Long - Hà Nội vẫn giữ vai trò trung tâm của Bắc Thành, vẫn là một trung tâm lớn về giáo dục và khoa cử, kiến trúc, tôn giáo, tín ngưỡng.

- Chương VII: Hà Nội - Thủ phủ của Liên bang Đông Dương thời Pháp thuộc. Từ giữa thế kỷ XIX, Hà Nội từ một thành thị phong kiến suy tàn dần trở thành một đô thị hiện đại theo mô hình phương Tây. Không chỉ là một trung tâm kinh tế lớn, Hà Nội còn là nơi hình thành, hội thụ và lan toả các phong trào yêu nước cách mạng, với đỉnh cao là thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội năm 1945 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới của thành phố nói riêng, cả nước nói chung.

- Chương VIII: Hà Nội - Thủ đô nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà khẳng định vai trò to lớn của quân và dân Thủ đô Hà Nội trong một giai đoạn mới của thành phố, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc, giữ gìn sự bình yên, hạnh phúc của Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến của dân tộc Việt Nam anh hùng.

- Chương IX: Hà Nội - Thủ đô nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nêu bật những thành tựu của Hà Nội trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại trong thời kỳ thống nhất, thực hiện đường lối đổi mới đất nước, từng bước vững vàng tiến lên trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Hà Nội tiếp tục khẳng định vị trí là trung tâm về chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục của cả nước, với danh hiệu Thủ đô Anh hùng, Thành phố vì hòa bình, Thành phố sáng tạo…

- Chương X: Hà Nội - Thủ đô văn hiến, anh hùng, hoà bình và hữu nghị Đây là chương nối kết và tổng luận các vấn đề được đặt ra trong cuốn sách. Trước thềm thập kỷ thứ ba của thế kỷ XXI, đất nước Việt Nam nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng đang đứng trước những vận hội và thách thức lịch sử mới của kỷ nguyên văn minh số và toàn cầu hoá trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Đây chính là thời điểm để Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam nói chung, lãnh đạo và nhân dân Hà Nội nói riêng nhìn lại và đánh giá những thành tựu đã giành được và hướng tầm mắt tới tương lai từ tầm cao trí tuệ, nhân văn của Thủ đô ngàn năm văn hiến, nhằm khai thác những giá trị truyền thống, phát huy những nguồn lực vật chất và tinh thần của Thăng Long - Hà Nội, tạo nên nguồn xung lực mạnh mẽ tiếp tục xây dựng và phát triển Thủ đô trên một tầm cao mới.

Sách được phục vụ tại Phòng Địa chí và Thông tin tra cứu - Thư viện Hà Nội.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Số lượt xem: 64